የተከበሩ ወ/ሮ ነቡያ ጁቡሪል ያቁቡ

የግለ ታሪክ የግል መረጃ ስም ፡ ነብያ ጅብሪል ያዕቆብ (የዶክትሬት እጩ) ፆታ ፡ የሴት የትውልድ ዓመት ፡ 1983 ዓ.ም የትውልድ ቦታ ፡ ኦሮሚያ ክልል ምስራቅ ሀረርጌ ዞን ጉራዋ ወረዳ ሞጆ ተስሞ ቀበሌ ክልል:- ኦሮሚያ ዜግነት:- ኢትዮጵያዊ ብሔር ፡ ኦሮሞ ኢሜይል አድራሻ ፡ nebiyajibrillakhis1@gmail.com ስልክ ፡ +251 920 009 786 የሙያ መግለጫ የአትክልትና ፍራፍሬ ተመራማሪና መምህርት ፣ ከብሔራዊ የምግብ ዋስትና ፖሊሲ ጋር የአየር ንብረትን የሚቋቋም የግብርና ምርምርን በማገናኘት ላይ። በአገር በቀልና የተሻሻሉ የአትክልት ሰብል ልማት ፣ በቁጥር ጄኔቲክስ፣ በሰብል ዝርያዎች ማሻሻልና መለቀቅ፣ በዘላቂ ደረጃ የፍራፍሬ፣ እርሻ ልማት እና በከተማ ግብርና ስርዓቶች ላይ ልዩ ባለሙያ ነኝ። በአሁን ግዜ የዶክትሬት ድግሪ እጩ ተማሪ ስሆን፤ የመጨረሻ የምራቃት ዉጤት ለማቅረብ እየተጠባበኩ እገኛለሁ። የምርምር ስራዬ ርኢስም የኢትዮጵያን ሰናፍጭ ( ብራሲካ ካሪናታ ) የምርት ስርዓቶችን፣ የጄኔቲክ ተለዋዋጭነትን እና የቅጠል ምርትን፣ የድህረ-ምርት ጥራትን እና የቤተሰብ የምግብ ዋስትናን ለማሻሻል የተቀናጀ የአፈር ለምነት አስተዳደር (ቨርሚኮምፖስት እና ኢንኦርጋኒክ ናይትሮጅን) ማሻሻል ላይ የተሰራ ነው። በሀራማያ ዩኒቨርሲቲ ዉስጥ ከተለያዩ ተመራማሪዎች ጋር በመቀናጀት የተለያዩ ማህበረሰብ ቶኮር ስራዎች የሰራሁ ሲሆን በዋናነት በኢትዮጵያ ውስጥ የተለያዩ የማንጎ ( ማንጊፌራ ኢንዲካ ) ጂኖታይፖችን የመሰብሰብ ዘመቻዎችን በመምራት እና በሃረማያ ዩኒቨርሲቲ ድሬዳዋ የምርምር ጣቢያ ቋሚ የጀርም ፕላዝማ የአትክልት ቦታዎችን በማቋቋም ላይ ይገኛል። በይፋ የተለቀቀ የተሻሻለ የድንች በምሪምር የታሻለ ምርት የሚሰጡ የድንች ምርት በሀገር አቀፍ ደረጃ በማስመገብና የመልቀቅ ስራ ሰርቻለዉ። በተጨማሪ የተለያዩና ቁልፍ የኤክስቴንሽን ስልጠና በመስጠትና በማስተማር በተለይም በቡና አግሮኖሚ እና በከተማ አቀባዊ/ገጽታ እርሻ ላይ የማህበረሰብ ደረጃ ፕሮግራሞችን በማቅረብ ላይ ተባባሪ አዘጋጅ በመሆን ሰርቻለሁ። በዩኒቨርሲቲ ትምህርት፣ ውስብስብ የመስክ ሙከራዎች፣ የላብራቶሪ ጥራት ትንተና፣ ባለብዙ ተለዋዋጭ ሞዴሊንግ ፣ የኢኮኖሚሜትሪክ የዳሰሳ ጥናት ትንተና እና የግብርና ማራዘሚያ ላይ ከአስር አመታት በላይ ተራማጅ ልምድ አለኝ ። ዋና ዋና ብቃቶች የማህበረሰብ ተሳትፎ እና የቴክኖሎጂ ሽግግር ፡ የከተማ ግብርና ስርዓቶች (አቀባዊ እና የገጽታ እርሻ)፣ የግብርና ማራዘሚያ ስልጠና፣ የገበሬዎች አቅም ግንባታ፣ በማህበረሰብ የሚመሩ የምግብ ዋስትና ፕሮጀክቶች። የጀርምፕላዝማ ጥበቃ እና የጄኔቲክ ሀብቶች፡- ለብሔራዊ የማንጎ ጂኖታይፕ ስብስብ ዋና መርማሪ (PI)፣ ለኤክስ-ሲቱ ፊልድ ጂንባንክ እና ኦርቻርድ ማቋቋሚያ፣ የፊኖታይፕ ልዩነት ግምገማ። የሰብል ማሻሻያ እና እርባታ፡- የዝርያ ልማት እና መልቀቅ (የተሻሻለው የድንች ዝርያ ተባባሪ አዘጋጅ)፣ የጀርምፕላዝማ ግምገማ፣ የቁጥር ጄኔቲክስ፣ የሰብል ፊኖሎጂ። የአትክልትና ፍራፍሬ ምርት እና የአትክልት ስፍራ አስተዳደር፡- ዘላቂ የፍራፍሬ ፍራፍሬ አትክልት ማቋቋም እና አስተዳደር (የድሬዳዋ የምርምር ጣቢያ)፣ የአገሬው ተወላጅ እና የመቋቋም ችሎታ ያላቸው አትክልቶች ( ብራሲካ ካሪናታ ፣ ካሮት፣ ድንች፣ ሽንኩርት፣ ቡና)፣ የተቀናጀ የአፈር ለምነት አስተዳደር (ISFM)። የሙከራ እና የላቦራቶሪ ዲዛይን ፡ ሙሉ በሙሉ የዘፈቀደ ዲዛይን ( ለላብራቶሪ/ለግሪን ሃውስ ሙከራዎች CRD )፣ ቀላል የላቲስ ዲዛይን፣ የተሻሻለ ዲዛይን፣ የዘፈቀደ የተሟላ የብሎክ ዲዛይን (RCBD)። ባለብዙ ተለዋዋጭ እና ኢኮኖሚያዊ ሞዴሊንግ ባለብዙ ተለዋዋጭ ትንተና (ዋና የክፍሎች ትንተና [PCA]፣ የክላስተር ትንተና፣ የፓዝ ኮፊሸንት ትንተና)፣ ስታታ (ቢንያሪ ሎጊት፣ ባለብዙ ተመላሽ፣ የተደራጀ ሎጊት)፣ R / RStudio ፣ SAS ፣ SPSS ፣ GenStat ፣ MS Excel ። የላቦራቶሪ እና የጥራት ትንተና ፡ የእፅዋት የአመጋገብ ፕሮፋይሊንግ (ጥሬ ፕሮቲን፣ ጥሬ ፋይበር፣ አስፈላጊ ማዕድናት [Ca፣ Mg፣ Fe፣ Zn፣]፣ ቫይታሚኖች C)፣ የድህረ-ምርት ጥራት ግምገማ፣ በCRD ፕሮቶኮሎች ስር የላብራቶሪ ናሙና ሂደት። የምርምር ዘዴ እና የመስክ ሥራ፡- የሶሺዮኢኮኖሚያዊ እና የግብርና ጥናት የመረጃ አሰባሰብ፣ የጥያቄዎች ዲዛይን፣ የመስክ ግምገማዎች፣ በእርሻ ላይ ያሉ ገበሬዎች ተሳትፎ ጥናት። ቋንቋዎች ፡ Afaan Oromoo (ቤተኛ)፣ አማርኛ (አቀላጥፎ)፣ እንግሊዝኛ (አቀላጥፎ/አካዳሚ)። የማህበረሰብ ተሳትፎ እና የኢንተርፕራይዝ ልማት ምክትል ፕሬዝዳንት ጽ/ቤት። የከተማ ግብርና እና የምግብ ዋስትና አሰልጣኝ፡- በአትክልት ሰብሎች አቀባዊ እና ወለል ላይ ባሉ የእርሻ ስርዓቶች ላይ ተግባራዊ የአቅም ግንባታ ስልጠና ፕሮግራሞችን ነድፈ ሀሳብ በማቅረብ ፣ ይህም የከተማ እና የከተማ ዳርቻ ማህበረሰቦች ለቤተሰብ አመጋገብ እና ለገቢ ማስገኛ የተወሰነ ቦታ እንዲኖራቸው ለማስቻል ሰርቼያለዉ። የቡና አግሮኖሚ እና የኤክስቴንሽን መሪ፡- በቡና ምርት፣ ከመከር በኋላ በሚደረገው ሂደት እና አስተዳደር ላይ ተግባራዊ የማህበረሰብ ስልጠናን አመቻችቷል ፣ የአካባቢውን የግብርና ልምዶች፣ የጥራት ቁጥጥር እና የምርት አፈጻጸምን ለአነስተኛ ገበሬዎች የግብርና ማህበረሰቦች ማሻሻል ልምድና ስልጠና ሰጥቼያለሁ። የቴክኖሎጂ ሽግግር ባለሙያ፡- በምስራቅ ኢትዮጵያ ውስጥ ካሉ መሰረታዊ የግብርና ማህበረሰቦች ጋር የዩኒቨርሲቲ የግብርና ፈጠራዎችን በማገናኘት ቁልፍ የቴክኒክ ግብዓት ሰው ሆኜ አገልግዬለሁ። አካዳሚክ እና የምርምር ቀጠሮዎች መምህር እና ተመራማሪ የሆርቲካልቸር ዲፓርትመንት / የእፅዋት ሳይንስ ትምህርት ቤት, ሃረማያ ዩኒቨርሲቲ | 2017 (2009 EC) - አሁን በሆርቲካልቸር ሰብል ምርት፣ በቡና ምርት፣ በአትክልት ሰብል አስተዳደር እና በሳይንሳዊ ምርምር ዘዴ የመጀመሪያ ዲግሪ እና የድህረ ምረቃ ትምህርት። ዋና መርማሪ (PI) - የማንጎ ጀርምፕላዝማ ፕሮጀክት፡- በመላው ኢትዮጵያ ከሚገኙ ዋና ዋና የምርት ክልሎች የተውጣጡ የተለያዩ የማንጎ (የማንጊፌራ ኢንዲካ) ጂኖታይፖችን ብሔራዊ ፍለጋ እና የጀርምፕላዝማ ስብስብ በመምራት በሃረማያ ዩኒቨርሲቲ ድሬዳዋ የምርምር ጣቢያ የመስክ አቀማመጥ፣ ተከላ እና የረጅም ጊዜ የፍራፍሬ እርሻ ማቋቋምን ግንባር ቀደም ሆኜ በመስራት ለዉጤት እንዲበቃ አድርጌያለሁ ። የተለያዩ ዝርያዎችን ማልማት እና መልቀቅ፡- በግምገማ፣ በተለያዩ ቦታዎች ላይ በሚደረግ የሙከራ ሂደት እና ለምስራቅ ኢትዮጵያ የግብርና ሥነ-ምህዳር የተዘጋጀ የተሻሻለ የድንች (ሶላነም ቱቤሮስም ) ዝርያ በተሳካ ሁኔታ በይፋ በመለቀቁ ከብዙ ዘርፎች የምርምር ቡድን ጋር በመተባበር ሰርቼለሁ ። ባለብዙ ቦታ የመስክ ሙከራዎችን (የተጨመረ፣ ቀላል ላቲስ እና የRCBD አቀማመጦችን በመጠቀም) እና ሙሉ በሙሉ የዘፈቀደ ዲዛይኖችን (CRD) በመጠቀም ቁጥጥር የሚደረግባቸው የላብራቶሪ ጥራት ምርመራዎችን መንደፍ እና ማከናወን። ለግብርና ዳታዎች እና ለገበሬዎች የጉዲፈቻ ዳሰሳ ጥናቶች በስታታ ፣ አር ፣ ኤስኤኤስ ፣ SPSS እና GenStat ውስጥ ካሉ ኢኮኖሚያዊ ሞዴሎች ጋር በመሆን ባለብዙ ተለዋዋጭ ትንተና (PCA፣ የክላስተር ትንተና፣ የፓዝ ትንተና) ያሰማሩ ። Zenodo ባሉ ማከማቻዎች ላይ ክፍት መዳረሻ ያላቸውን የFAIR የውሂብ መርሆዎችን በመከተል ሳይንሳዊ ሪፖርቶችን እና በአቻ የተገመገሙ የእጅ ጽሑፎችን ያዘጋጁ ። የመጀመሪያ ዲግሪ የቲሲስ ምርምርን ይቆጣጠሩ እና በተቋማዊ የትምህርት መርሃ ግብር ዲዛይን ውስጥ ይሳተፉ። የግብርና እና የመስክ ኦፊሰር በምስራቅ ሀረርጌ ዞን የጉራዋ ወረዳ ግብርና ጽ/ቤት | 2011 (2003 ዓ.ም.) - 2014 (2006 ዓ.ም.) በመስክ ደረጃ የግብርና ኤክስቴንሽን ፕሮግራሞችን መርቷል፣ ቀጥተኛ የቴክኒክ ድጋፍ፣ የዳሰሳ ጥናት መረጃ አሰባሰብ እና የሰብል አስተዳደር ስልጠና ለገጠር እርሻ ቤተሰቦች መስጠት። የክልል የግብርና ምርት ተግዳሮቶችን ለመፍታት የመስክ ምልከታዎችን፣ የሰብል በሽታ/የምርት ግምገማ እና የባለድርሻ አካላትን ቅንጅት አካሂዷል። ትምህርት የፍልስፍና ዶክተር (ፒኤችዲ) በእፅዋት ሳይንስ (በሆርቲካልቸር ዘርፍ ልዩ ሙያ) (የመጨረሻው ደረጃ) ሀሮማያ ዩኒቨርሲቲ, ኢትዮጵያ | 2022 (2014 EC) - 2026 የዲሰርቴሽን ፅሁፍ፡ የምርት ስርዓት ግምገማ፣ የጄኔቲክ ተለዋዋጭነት እና የተቀናጀ ኦርጋኒክ እና ኦርጋኒክ ያልሆነ ማዳበሪያ በቅጠል ምርት፣ በምርት ተዛማጅነት ባላቸው ባህሪያት እና የኢትዮጵያ ሰናፍጭ (ብራሲካ ካሪናታ ኤ. ብራውን) ጥራት ላይ የሚያሳድረው ተጽዕኖ በምስራቅ ሐረርጌ፣ ኢትዮጵያ ወሰን፡- የምርት ስርዓቶችን፣ የቁጥር ጄኔቲክ መለኪያዎችን፣ ባለብዙ ተለዋዋጭ ባህሪ ግንኙነቶችን፣ የማይክሮኑኑት ፕሮፋይል ማሻሻያ እና በዝናብ በሚለኩ እና በመስኖ በሚለሙ ሁኔታዎች ውስጥ የተቀናጀ የአፈር ለምነት አስተዳደርን የሚገመግሙ የተዋሃዱ የመስክ እና የላቦራቶሪ ሙከራዎች (RCBD፣ Lattice እና CRD አቀማመጦችን በመጠቀም)። በሆርቲካልቸር የሳይንስ ማስተርስ (ኤም.ኤስ.ሲ.) ሀረማያ ዩኒቨርሲቲ, ኢትዮጵያ | 2016 (2008 ዓ.ም.) የሳይንስ የመጀመሪያ ዲግሪ (ቢ.ኤስ.ሲ.) በሰብል ጥበቃ እና ምርት ሀረማያ ዩኒቨርሲቲ, ኢትዮጵያ | 2010 (2002 ዓ.ም.) የሙያ ማረጋገጫዎች እና ስልጠናዎች የከፍተኛ ዲፕሎማ ፕሮግራም (HDP) በማስተማር፡- በዩኒቨርሲቲ ደረጃ የሥርዓተ ትምህርት፣ በተማሪዎች ላይ ያተኮረ የመማሪያ ዘዴዎች እና የግምገማ ዲዛይን፣ የሃረማያ ዩኒቨርሲቲ። የአፍላቶክሲን አስተዳደር እና የምግብ ደህንነት ስልጠና፡- የሰብል ጥራት ቁጥጥርን፣ ከመከር በኋላ የሚደረግ አያያዝን እና በግብርና ምርት ስርዓቶች ውስጥ የምግብ ደህንነት ፕሮቶኮሎችን የሚሸፍን የቴክኒክ ስልጠና። የሰብል ልቀት፣ የጀርምፕላዝም ፕሮጀክቶች እና ምሁራዊ ውጤቶች ብሔራዊ የጀርምፕላዝማ ስብስብ ፡ ዋና መርማሪ (PI)፣ ስብስብ፣ የፊኖታይፒክ ልዩነት ግምገማ እና የቀድሞ ሲቱ የመስክ እርሻ የኢትዮጵያ ማንጎ ጂኖታይፕ ማቋቋም ፣ የድሬዳዋ የምርምር ጣቢያ፣ የሃረማያ ዩኒቨርሲቲ። የዝርያ ልቀት ፡ አብሮ-ገንቢ/የእርባታ ቡድን አባል፣ በይፋ የተለቀቀ የተሻሻለ የድንች (ሶላነም ቱቤሮስም) ዝርያ ፣ ብሔራዊ የዝርያ ልቀት ኮሚቴ (NVRC)፣ ኢትዮጵያ። [ የውሂብ ስብስብ] ዜኖዶ ። ማጣቀሻዎች ፕሮፌሰር ንጉሴ ደቻሳ | የኢትዮጵያ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ዳይሬክተር ፕሮፌሰር ዋሱ መሐመድ | የሐሮማያ ዩኒቨርሲቲ ከፍተኛ መምህር እና ተመራማሪ ፕሮፌሰር ከበደ ወልደፀዲቅ | የሀሮማያ ዩኒቨርሲቲ ከፍተኛ መምህር እና ተመራማሪ ዶ/ር አብዲ መሀመድ | የሀረማያ ዩኒቨርሲቲ የአስተዳደር ምክትል ፕሬዝዳንት፣ መምህር እና ተመራማሪ