የተከበሩ አቶ. ዮሐንስ መስፍን ገበየሁ

የሕይወት ታሪክ ዮሐንስ መስፍን ገበየሁ የአስተዳደርና የሕዝብ ፖሊሲ ባለሙያ | ከፍተኛ የአመራርና የሥራ አስፈጻሚ ልምድ አዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ 1. የትውልድና የቤተሰብ አስተዳደግ ዮሐንስ መስፍን ገበየሁ በአማራ ክልል፣ ደቡብ ጎንደር ዞን፣ ፋርጣ ወረዳ፣ ሊማዶ ቀበሌ ሐምሌ 21 ቀን 1971 ዓ.ም. ተወለድኩ። የተወለድኩበት አካባቢ የገጠር ማኅበረሰብ የኑሮ ዘይቤ፣ የጋራ መተባበርና የመረዳዳት ባህል የሚታይበት አካባቢ ነበር። ወላጅ አባቴ በመንግሥት ሥራ ተሰማርተው ከሚያገኙት ገቢ በተጨማሪ፣ የቤተሰቡን ኑሮ ለማሻሻልና ኢኮኖሚያዊ አቅሙን ለማጠናከር በግብርና ሥራም በመሰማራት በትጋት ይሠሩ ነበር። ይህ የአባቴ የሥራ ትጋትና የቤተሰብን ኑሮ ለማሻሻል ያደረጉት ጥረት በልጅነቴ ላይ ጠንካራ ተጽዕኖ አሳድሮብኛል። በቤተሰባችን ውስጥ ሦስተኛ ልጅ ሲሆንኩ፣ ሁለት ወንድሞችና አራት እህቶች አሉኝ። ከወንድሞቼና ከእህቶቼ ጋር በመተባበር፣ በመረዳዳት፣ በመከባበርና በመደጋገፍ አደግሁ። ይህ የቤተሰብ አስተዳደግ ከልጅነቴ ጀምሮ የኃላፊነት፣ የትብብር፣ የመረዳዳትና የመከባበር እሴቶችን እንዳዳብር አድርጎኛል። በዚህ የቤተሰብ አስተዳደግ ውስጥ የሥራ ትጋት፣ ኃላፊነት፣ ትዕግሥት፣ ትምህርትና ለማኅበረሰብ አገልግሎት የሚሰጠውን ዋጋ ከልጅነቴ ጀምሮ ተረድቻለሁ። በዚህም መሠረት በሃይማኖት ተቋማት ፊደል በመቁጠር የመጀመሪያ ዕውቀቴን ከመሠረትኩ በኋላ፣ ቀጥሎም መደበኛ ትምህርቴን በመከታተል የትምህርት ጉዞዬን ጀመርኩ። የወላጆቼ የሥራ ትጋትና የቤተሰብ ኑሮን ለማሻሻል ያደረጉት ጥረት የሥራ ፍቅርን፣ የኃላፊነት ስሜትን፣ ችግርን በጽናት የመቋቋም ባህርይን፣ የመተባበርና የመረዳዳት መንፈስን እንዲሁም ለሌሎች አገልግሎት የመስጠት እሴትን እንዳዳብር ጠንካራ መሠረት ጥሎልኛል። 2. የልጅነት ዘመንና የትምህርት ጉዞ በልጅነቴ ከቤተሰቤ ያገኘሁትን የሥራ ትጋት፣ የመረዳዳትና የኃላፊነት እሴት እየተማርኩ በትምህርትም ራሴን ለማሳደግ ጥረት አደረግሁ። የመጀመሪያ የፊደል እውቀቴን በሃይማኖት ተቋማት በመቁጠር ካገኘሁ በኋላ፣ መደበኛ ትምህርቴን በደብረ ታቦር ከተማ በሚገኘው ዳግማዊ ተወደሮሴ ትምህርት ቤት ጀመርኩ። በዚህ የትምህርት ጉዞዬ ወቅት የመማር ፍላጎቴን በማዳበር፣ በትጋትና በጽናት ትምህርቴን ለመከታተል ጥረት አደረግሁ። ትምህርት ለግል እድገት ብቻ ሳይሆን፣ ለማኅበረሰብና ለሀገር የሚጠቅም ዜጋ ለመሆን መሠረታዊ ሚና እንዳለው ከዚህ ዘመን ጀምሮ ተገነዘብኩ። በኋላም የመካከለኛና የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቴን በደብረ ታቦር ከተማ በመከታተል የትምህርት መሠረቴን አጠናከርኩ። የትምህርት ጉዞዬ ከጊዜ ወደ ጊዜ የእውቀት አድማሴን ከማስፋት ባለፈ፣ የማሰብ፣ የመተንተን፣ የችግር አፈታትና የኃላፊነት ችሎታዬን እንዳዳብር አግዞኛል። 3. የከፍተኛ ትምህርት ታሪክ የትምህርት ጉዞዬን በማስቀጠል በአዲስ አበባ በሚገኘው አልፋ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ በአስተዳደር (Management) የመጀመሪያ ዲግሪዬን አጠናቀቅሁ። ይህ የትምህርት ዘርፍ በአመራር፣ በተቋም አስተዳደር፣ በዕቅድ፣ በሰው ኃይልና በውጤታማ የሥራ አመራር ዙሪያ ያለኝን እውቀት እንዳጠናክር አግዞኛል። በመቀጠልም በአማራ ስቴት ዩኒቨርሲቲ፣ ባሕር ዳር፣ በሕዝብ ፖሊሲና አመራር (Public Policy and Leadership) የሁለተኛ ዲግሪዬን አጠናቀቅሁ። ይህ ትምህርት በሕዝብ ፖሊሲ አወጣጥ፣ በአመራር፣ በውሳኔ አሰጣጥ፣ በሕዝብ አስተዳደርና በተቋማዊ ለውጥ ዙሪያ ያለኝን እውቀትና ብቃት አሳድጎልኛል። 4. የሥራና የአመራር ጉዞ 4.1 የፋርጣ ወረዳ አስተዳደር የሕዝብ ግንኙነትና አደረጃጀት አማካሪ / በምክትል አስተዳዳሪ ማዕረግ ከ15/10/2004 – 30/01/2008 ዓ.ም. የሥራ ጉዞዬን በደቡብ ጎንደር ዞን፣ ፋርጣ ወረዳ አስተዳደር በሕዝብ ግንኙነትና አደረጃጀት አማካሪነት፣ በምክትል አስተዳዳሪ ማዕረግ ጀመርኩ። በዚህ ኃላፊነት የሕዝብ ግንኙነትን ማስተባበር፣ በድርጅታዊ አደረጃጀትና በአስተዳደር ጉዳዮች ላይ ሙያዊ ምክር መስጠት፣ ለአመራር የውሳኔ አሰጣጥና የአፈጻጸም ድጋፍ ማድረግ ዋና ዋና ተግባሮቼ ነበሩ። 4.2 የደቡብ ጎንደር ዞን አስተዳደር የሕዝብ ግንኙነት መምሪያ ምክትል ኃላፊ እና የዋና አስተዳዳሪ ረዳት አማካሪ ከ01/02/2008 – 19/10/2010 ዓ.ም. በቀጣይ የሥራ ጉዞዬ በደቡብ ጎንደር ዞን አስተዳደር የሕዝብ ግንኙነት መምሪያ ምክትል ኃላፊና የዋና አስተዳዳሪ ረዳት አማካሪ ሆኜ አገለገልኩ። በዚህ የሥራ ዘመን የሕዝብ ግንኙነትና የሕዝብ መረጃ ሥራዎችን በመምራትና በመደገፍ፣ ከተለያዩ ተቋማትና ባለድርሻ አካላት ጋር በመሥራት የቅንጅትና የአመራር ልምዴን አሳደግሁ። 4.3 የደቡብ ጎንደር ዞን አስተዳደር የፖለቲካና አደረጃጀት ዘርፍ ኃላፊ እና የዋና አስተዳዳሪ አማካሪ ከ20/10/2010 – 30/08/2011 ዓ.ም. ቀጥሎም በደቡብ ጎንደር ዞን አስተዳደር የፖለቲካና አደረጃጀት ዘርፍ ኃላፊ እና የዋና አስተዳዳሪ አማካሪ ሆኜ አገለገልኩ። በዚህ ኃላፊነት በድርጅታዊ፣ በአስተዳደራዊና በአመራር ጉዳዮች ላይ ሙያዊ ምክር በመስጠት፣ ለከፍተኛ አመራር የውሳኔ አሰጣጥ ድጋፍ በማድረግና የዞኑን ድርጅታዊ ሥራዎች በማስተባበር ልምዴን አጠናከርኩ። 4.4 የደቡብ ጎንደር ዞን አስተዳደር የግብርና መምሪያ ኃላፊ ከ20/10/2010 – 30/04/2011 ዓ.ም. በዚሁ የሥራ ጊዜ ውስጥ የደቡብ ጎንደር ዞን የግብርና መምሪያ ኃላፊ ሆኜም አገለገልኩ። የዘርፉን የሥራ ዕቅድና አፈጻጸም በማስተባበር፣ የግብርና ልማትና አስተዳደራዊ ሥራዎችን በመምራት እንዲሁም ከመንግሥታዊና ከልማት ተቋማት ጋር በመተባበር ሰፊ የሥራ ልምድ አገኘሁ። 4.5 የአማራ ደን ኢንተርፕራይዝ የአራቱ ጎንደር ዞኖች ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤት ዳይሬክተር ከ08/07/2013 – 17/03/2014 ዓ.ም. በቀጣይ በአማራ ደን ኢንተርፕራይዝ የአራቱ ጎንደር ዞኖች ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤት ዳይሬክተር ሆኜ አገለገልኩ። በዚህ የአመራር ኃላፊነት የቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤቱን የሥራ እንቅስቃሴ በመምራት፣ ዓመታዊና የሥራ ዕቅዶችን በማዘጋጀትና አፈጻጸማቸውን በመከታተል፣ እንዲሁም የተቋሙን አስተዳደራዊና የሥራ ሂደቶች በማሻሻል የድርጅታዊ አመራር ልምዴን የበለጠ አሳደግሁ። 4.6 የኢፌዴሪ 6ኛ ዙር የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባል እና የንግድና ቱሪዝም ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ምክትል ሰብሳቢ ከ21/08/2017 ዓ.ም. ጀምሮ – አሁን ከ21/08/2017 ዓ.ም. ጀምሮ የኢፌዴሪ 6ኛ ዙር የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባል ሆኜ እያገለገልኩ ሲሆን፣ በተጨማሪም የንግድና ቱሪዝም ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ምክትል ሰብሳቢ በመሆን ኃላፊነቴን እየተወጣሁ እገኛለሁ። በምክር ቤት አባልነቴ የሕግ አወጣጥ፣ የመንግሥት ቁጥጥርና የሕዝብ ጥቅም ጉዳዮች ላይ በንቃት እሳተፋለሁ። በቋሚ ኮሚቴው ምክትል ሰብሳቢነትም የኮሚቴውን የሥራ እንቅስቃሴ በማስተባበርና በመደገፍ፣ በንግድና ቱሪዝም ዘርፎች የሚከናወኑ የመንግሥት ፖሊሲዎችን፣ ዕቅዶችንና አፈጻጸሞችን በመከታተል እሳተፋለሁ። ከተለያዩ የመንግሥት፣ የሕዝብና የልማት ተቋማት ጋር በመተባበር፣ የዘርፉን ጉዳዮች በመከታተልና በማስተባበር የሕዝብን ጥቅም የሚያስጠብቅና ለሀገራዊ ልማት የሚያግዝ አስተዋጽኦ ለማድረግ እጥራለሁ። 5. የሙያ ልምዴ አጠቃላይ ገጽታ የሥራ ጉዞዬን ከወረዳ አስተዳደር ጀምሬ በዞን አስተዳደር፣ በክልል ደረጃ ባለው ድርጅታዊ አመራር እና በፌዴራል ደረጃ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባልነት በመቀጠል የተለያዩ የአመራርና የአስተዳደር ልምዶችን አካብቻለሁ። በዚህ የሥራ ጉዞ ውስጥ በሕዝብ ግንኙነት፣ በድርጅታዊ አደረጃጀት፣ በግብርና ልማት፣ በኢንተርፕራይዝ አመራር፣ በሕዝብ ፖሊሲ፣ በሕግ አወጣጥና ቁጥጥር፣ በውሳኔ አሰጣጥ ድጋፍ፣ በተቋማት ቅንጅትና በከፍተኛ የሕዝብ አመራር ዘርፎች ሰፊ ልምድ አካብቻለሁ። ከዚህ ልምድ በመነሳት ተቋማትን በዕቅድና በውጤት መምራት፣ የሰው ኃይልን ማስተባበር፣ ከተለያዩ ባለድርሻ አካላት ጋር በቅንጅት መሥራት፣ ችግሮችን በማስረጃ በመመርመር ውሳኔ መደገፍና የሕዝብን ጥቅም በማዕከል ማድረግ የሙያ ጉዞዬ ዋና መርሆች ሆነዋል። 6. የአመራር ፍልስፍናና የሙያ እሴቶች በሥራና በአመራር ጉዞዬ የምመራባቸው መሠረታዊ እሴቶች ተጠያቂነት፣ ታማኝነት፣ ሕዝብን ማገልገል፣ ተቋማዊ ተጠያቂነትና ውጤታማነት ናቸው። በተጨማሪም በቡድንና በቅንጅት መሥራት፣ በማስረጃ የተመሠረተ ውሳኔ መስጠት፣ የሕዝብን ጥቅም በቀዳሚነት ማስቀመጥ፣ ተቋማዊ አቅምንና የሰው ኃይልን ማሳደግ በአመራር ሥራዬ የምከተላቸው መርሆች ናቸው። 7. የወደፊት ራዕይ በሕዝብ አስተዳደር፣ በሕዝብ ፖሊሲና በአመራር ያካበትኩትን የሙያ ልምድ በመጠቀም ውጤታማ፣ ተጠያቂና ሕዝብን ያማከለ አስተዳደርን ለማጠናከር፣ ተቋማዊ አቅምን ለማሳደግና ለሀገራዊ ልማት የሚያበረክተውን አስተዋጽኦ ለማስቀጠል እጥራለሁ። የሙያ ጉዞዬን በቀጣይም በእውቀት፣ በልምድ፣ በታማኝነትና በሕዝብ አገልግሎት መርህ በመመራት ለተቋማዊ ግልጽነት፣ ለተጠያቂነት፣ ለውጤታማ አመራርና ለሀገራዊ ልማት የሚችለውን ሁሉ ለማበርከት ያለኝን ቁርጠኝነት አስቀጥላለሁ።